วันอังคารที่ 15 กันยายน 2569 เวลา 13.30 น. นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอำนวยการเสนอวาระครบรอบ 150 ปีชาตกาล ครูบาศรีวิชัย เพื่อให้องค์การยูเนสโกรับรองและการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลอง ครั้งที่ 1/2569 ณ ศูนย์ประชุมกระทรวงวัฒนธรรม ชั้น 8 และผ่านระบบ Zoom โดยมีพระเทพรัตนนายก เจ้าคณะจังหวัดลำพูน เจ้าอาวาสวัดพระธาตุหริภุญชัย นายชัยพล สุขเอี่ยม อธิบดีกรมการศาสนา นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม นายชัยวัฒน์ ชื่นโกสุม รองปลัดกระทรวงมหาดไทย พร้อมด้วยคณะกรรมการ ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม

ที่ประชุมได้ติดตามความคืบหน้าการเสนอวาระครบรอบ 150 ปีชาตกาล “ครูบาศรีวิชัย” ต่อองค์การยูเนสโก พร้อมพิจารณาเอกสาร Annex II (Form for the Submission of Anniversary Proposals) และเอกสารประกอบทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ เพื่อเตรียมจัดส่งเอกสารฉบับสมบูรณ์ต่อคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (Thai National Commission for UNESCO) ภายในเดือนตุลาคม 2569 ก่อนเข้าสู่กระบวนการเสนอวาระต่อองค์การยูเนสโกตามขั้นตอนต่อไป

การเสนอวาระดังกล่าวมุ่งเผยแพร่คุณูปการของ “ครูบาศรีวิชัย” หรือ “นักบุญแห่งล้านนา” ให้เป็นที่ประจักษ์ในระดับนานาชาติ โดยเฉพาะบทบาทด้านการเผยแผ่หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา การส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรม การพัฒนาชุมชนและศาสนสถาน รวมถึงการสร้างพลังศรัทธาและจิตอาสาของประชาชน ดังปรากฏจากการสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพโดยอาศัยพลังศรัทธาและแรงร่วมมือของประชาชนโดยไม่ใช้งบประมาณของรัฐ ตลอดจนการบูรณปฏิสังขรณ์ศาสนสถานหลายแห่งในภาคเหนือ

กรมการศาสนา ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการอำนวยการ ได้สนับสนุนงบประมาณและประสานการดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ คณะสงฆ์ สถาบันการศึกษา นักวิชาการ ผู้ทรงคุณวุฒิ และเครือข่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อศึกษา สืบค้น และรวบรวมข้อมูลประวัติ ผลงาน และคุณูปการของครูบาศรีวิชัยให้มีความถูกต้อง ครบถ้วน และสอดคล้องกับหลักเกณฑ์ขององค์การยูเนสโก โดยมีคณะอนุกรรมการ 4 คณะ ร่วมขับเคลื่อนงานด้านวิชาการ เครือข่ายความร่วมมือทางสังคม การจัดทำเว็บไซต์ และการประชาสัมพันธ์

ที่ผ่านมา คณะทำงานได้ลงพื้นที่สืบค้นข้อมูลทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ได้แก่ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา และสาธารณรัฐประชาชนจีน รวมถึงประสานความร่วมมือกับนักวิชาการและเครือข่ายในต่างประเทศ เพื่อรวบรวมข้อมูลที่สะท้อนถึงคุณูปการและ “วิถีครูบาศรีวิชัย” ในมิติต่าง ๆ โดยสาระสำคัญของเอกสารเสนอวาระเชื่อมโยงกับพันธกิจขององค์การยูเนสโก 2 ด้าน ได้แก่ ด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ (Social and Human Sciences) จากบทบาทในการเผยแผ่หลักธรรม ส่งเสริมคุณธรรม และสร้างความกลมเกลียวในสังคม และด้านวัฒนธรรม (Culture) จากการรวมพลังศรัทธาของประชาชนในการพัฒนาชุมชน บูรณปฏิสังขรณ์วัดและโบราณสถาน ตลอดจนสร้างสาธารณประโยชน์ ซึ่งมีส่วนสำคัญต่อการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมและการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ กรมการศาสนาและภาคีเครือข่ายได้ขับเคลื่อนกิจกรรมสร้างการรับรู้ในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง อาทิ พิธีรำลึกครบรอบ 91 ปี การเปิดถนนขึ้นดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่ กิจกรรม “ธรรมยาตราเดินเทสสันถี ตามวิถีครูบา สู่บุคคลสำคัญของโลก” จังหวัดลำพูน การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ทางวิชาการกับนักวิชาการต่างประเทศ รวมถึงการพัฒนาเว็บไซต์อย่างเป็นทางการทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ เพื่อเผยแพร่ประวัติ ผลงาน และคุณูปการของครูบาศรีวิชัยสู่สาธารณชนทั้งในประเทศและต่างประเทศ

สำหรับกรอบการดำเนินงาน หลังจากจัดส่งเอกสารภายในเดือนตุลาคม 2569 จะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาตามขั้นตอน โดยกำหนดเสนอรายชื่อไปยังองค์การยูเนสโกภายในวันที่ 1 ธันวาคม 2569 ก่อนเข้าสู่การพิจารณาขององค์การยูเนสโกในปี 2570 และหากได้รับความเห็นชอบ จะดำเนินการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 150 ปีชาตกาล ครูบาศรีวิชัย ระหว่างเดือนมกราคม–ธันวาคม 2571 เพื่อเผยแพร่ประวัติ ผลงาน คุณูปการ และ “วิถีครูบาศรีวิชัย” สู่ประชาคมโลก พร้อมสืบสานคุณค่าด้านศรัทธา คุณธรรม จิตอาสา และการพัฒนาชุมชนให้เป็นพลังสร้างสรรค์ที่เชื่อมโยงผู้คนและสังคมอย่างยั่งยืน