เชื้อราไตรโคเดอร์มา (Trichoderma harzianum) เป็นเชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ที่ทำหน้าที่ต่อต้านเชื้อราสาเหตุโรคพืชหลายชนิด สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดิน และมีประโยชน์ในการควบคุมโรคพืชต่างๆ เช่น โรครากเน่า โคนเน่า โรคเหี่ยว ในนาข้าว เช่น โรคไหม้ โรคใบจุด โรคกาบใบเน่า โรคเมล็ดด่าง และช่วยเพิ่มผลผลิตในนาข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อดีของการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา

* ควบคุมโรคพืช: ช่วยควบคุมและป้องกันโรคพืชที่เกิดจากเชื้อราในดิน

* ลดปริมาณเชื้อร้าย: ช่วยลดกิจกรรมและปริมาณของเชื้อโรคพืชในดินได้อย่างมีประสิทธิภาพ

* เป็นปรสิตทำลายเชื้อก่อโรค: สามารถใช้เส้นใยพันรัดและทำลายเส้นใยของเชื้อราสาเหตุโรคพืชได้โดยตรง

* บำรุงพืช: ช่วยเพิ่มความต้านทานโรค ส่งเสริมการเจริญเติบโต และเพิ่มผลผลิตให้กับพืช

* ในนาข้าว: ช่วยปกป้องรากข้าว ลดการเกิดโรคเมล็ดด่าง ลดปริมาณเมล็ดเสีย และสามารถเพิ่มผลผลิตข้าวได้ถึง 42%

ขั้นตอนและวิธีการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาในนาข้าว

1. การเตรียมแปลง

* หว่านเชื้อราไตรโคเดอร์มา อัตรา 5 กิโลกรัมผสมปุ๋ยหมัก 50 กิโลกรัม/แปลงนา 1 ไร่

* ไถคลุกไตรโคเดอร์มาในแปลงนาและลูบดินผิวหน้านาให้เรียบร้อยพร้อมหว่าน

2. การเตรียมเมล็ดพันธุ์ข้าว

* แช่เมล็ดพันธุ์ข้าวด้วยน้ำเปล่า 1 คืน แล้วนำไปแช่ด้วยน้ำเชื้อราไตรโคเดอร์มา (อัตราส่วน เชื้อ 1 กิโลกรัม ต่อน้ำ 50 ลิตร) นาน 30 นาที (ใช้ครั้งที่ 1 )

* ยกขึ้นบ่มข้าวต่ออีก 1 คืน แล้วจึงนำไปหว่าน

3. ระยะข้าวเริ่มแตกกอ (ควบคุมโรคกาบใบเน่า)

* (ใช้ครั้งที่ 2 - หลังหว่านข้าว 5-7 วัน): ใส่เชื้อราไตรโคเดอร์มาพร้อมกับการปล่อยน้ำเข้านา อัตราเชื้อราไตรโคเดอร์มา 2 กิโลกรัมต่อไร่

* (ใช้ครั้งที่ 3 - หลังหว่านข้าว 30 วัน): ใส่เชื้อราไตรโคเดอร์มาพร้อมกับการปล่อยน้ำเข้านา อัตราเชื้อ 2 กิโลกรัมต่อไร่

4. ระยะข้าวตั้งท้อง (ควบคุมโรคใบจุดและใบไหม้)

* (ใช้ครั้งที่ 4 - หลังหว่านข้าว 70-80 วัน): ฉีดพ่นเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้ทั่วแปลงนา อัตราเชื้อรา 1 กิโลกรัม ต่อน้ำ 100 ลิตร โดยฉีดพ่นทุกๆ 15 วัน

5. ระยะข้าวเริ่มโผล่ออกจากใบธงได้ 5% (ควบคุมโรคใบจุดและเมล็ดด่าง)

* (ใช้ครั้งที่ 5): ฉีดพ่นเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้ทั่วแปลงนา อัตราเชื้อรา 1 กิโลกรัม ต่อน้ำ 100 ลิตร

6. ระยะข้าวออกรวงแล้วทุกต้น (ป้องกันโรคไหม้คอรวงและเพิ่มน้ำหนักผลผลิต)

* (ใช้ครั้งที่ 6): ฉีดพ่นเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้ทั่วแปลงนา อัตราเชื้อรา 1 กิโลกรัม ต่อน้ำ 100 ลิตร

คำแนะนำเพิ่มเติม : การฉีดพ่นน้ำเชื้อสด ควรทำในเวลาที่แดดอ่อน หรือในเวลาเย็น เพื่อประสิทธิภาพที่ดีที่สุด

เผยแพร่ข้อมูลโดย

นางสาวพนิดา นันต๊ะหน้อย

นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ

สำนักงานเกษตรอำเภอลี้

แหล่งข้อมูล

* กรมวิชาการเกษตร

* กรมส่งเสริมการเกษตร

* มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์